Instytut Dermatologii Kraków. Dermatolog,chirurg,medycyna estetyczna , zabiegi laserowe.
NASI LEKARZE

KONTAKT

INSTYTUT DERMATOLOGII

ul. Zacisze 6

31-156 Kraków

REJESTRACJA

Rejestracja telefoniczna:

12 430 44 30

79 77 00 989

12 628 54 80

PRZEJDŹ DO

pobraneCzym są znamiona barwnikowe?

Popularnie nazywamy je pieprzykami i ma je każdy z nas. Znamiona barwnikowe powstają z melanocytów, które szybko się namnażają. To komórki barwnikowe skóry. Znamiona barwnikowe dzielą się na zwykłe i atypowe, nabyte oraz wrodzone, a także złożone, skórne i łączące.

 

Kiedy pojawiają się zmiany barwnikowe?

Łagodne występują najczęściej u dzieci. Nasilają się w czasie dojrzewania u nastolatków. W tym czasie znamiona są jednolitej barwy, wydają się bardzo równe, a ich brzeg łatwo dostrzec i rozgraniczyć od reszty ciała. Może się w ich obrębie rozwinąć czerniak, ale ryzyko tych zmian jest bardzo małe.

Pojawienie się znamion nie powinno jednak przesadnie martwić. Przeciętny człowiek ma ich ok. 20. Większość z nich pojawia się w trakcie życia, z reguły w czasie dojrzewania, ale też na początku dorosłości. Znamię dysplastyczne, co najmniej jedno, ma nawet 60-90% populacji.

cortex

Jak rozpoznać znamiona barwnikowe?

Zmiany barwnikowe mogą przybierać różne kolory. Od niebieskiego, przez brązowy po czarny. Mogą też mieć kolor cielisty i barwą nie wyróżniać się wcale. Pojawiają się głównie na tych częściach ciała, które wystawiane są na działania światła słonecznego.  

Łatwo zdiagnozować je za pomocą dermatoskopu, który pozwala na obserwację i ocenę struktur barwnikowych na poziomie naskórka, granicy skórno-naskórkowej i górnych warstw skóry właściwej. Dermatoskop, czyli mikroskop powierzchniowy służy przede wszystkim do odróżniania zmian złośliwych od łagodnych, poprawiając wykrywalność czerniaka. Coraz częściej korzysta się także z wideodermatoskopii, która pozwala na nawet 100-krotne powiększenie obrazu lub Dermascanu 3D .

Leczenie zmian barwnikowych i profilaktyka

Zmiany barwnikowe najczęściej prewencyjnie się usuwa. Głównie dlatego, by nie przekształciły się w nowotwór złośliwy. Sprzyja mu występowanie znamion w miejscach, które łatwo ulegają podrażnieniu – np. na skórze głowy, dłoni i stóp, czy wystawianych na działanie promieni słonecznych.

Profilaktycznie należy więc smarować się kremami z filtrami UVA/UVB, a najlepiej nie wychodzić na słońce pomiędzy godz. 10 a 16. Jeśli zauważymy zmianę znamienia, jego rozrost, albo swędzenie lub pieczenie, powinniśmy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem specjalistą. Najlepiej zgłaszać się do kontroli wideodermatoskopem co 6-12 miesięcy.

Odmiany znamion barwnikowych

product-26603-20459

Zmiany barwnikowe na skórze nie mają jednorodnego charakteru. W zależności od ich kształtu, pochodzenia, a nawet barwy, wyróżniamy kilka grup znamion barwnikowych. Czym się różnią?

Zmiany w okolicach paznokci najczęściej występują w postaci pasm w kolorze brązowym lub czarnym. Usytuowane są one wzdłuż płytki paznokciowej i są bardzo charakterystyczne. Trudno je jednak w prosty sposób zdiagnozować i odróżnić od czerniaka. Zazwyczaj zaleca się więc ich jak najszybsze chirurgiczne usunięcie.

Odmiana wrodzona znamienia barwnikowego jest z kolei znacznie większa od pozostałych znamion. Jej powierzchnia jest często brodawkowata, a kształt może być nierównomierny. Może też być porośnięta włosami. Samo w sobie znamię nie jest groźne, ale może się uzłośliwić, więc często polecane jest ich.

Znamię Suttona (halo nevus) pojawia się głównie u dzieci i ma skłonności do regresji. Jest otoczone odbarwieniem i może towarzyszyć bielactwu. Nie jest jednak kancerogenne, więc w przypadku gdy ryzyko wystąpienia nowotworu jest tylko teoretyczne, nie prowadzi się jego leczenia. Można je jednak wyciąć.

Znamię błękitne charakteryzuje się natomiast głęboko umiejscowionymi w skórze komórkami barwnikowymi. Najczęściej pojawia się na rękach, nogach oraz na twarzy. Może być czarne, przechodząc w jaśniejsze kolory, nawet do błękitu. Bardzo rzadko przekształca się w czerniaka.

Znamię Spitz często nazywane jest czerniakiem młodzieńczym, ale to myląca nazwa. Nie ulega ono bowiem zezłośliwieniu. Swą – niezbyt trafną i na szczęście coraz rzadziej używaną – nazwę zawdzięcza jednak podobieństwu w obrazie histologicznym do czerniaka. Znamię Spitz najczęściej jest pojedyncze, niekiedy otoczone niewielkimi guzkami. Ma kolor czerwonosiny i może występować na rękach, nogach oraz twarzy. Usuwane jest głównie ze względów estetycznych.

Znamię Reed rośnie bardzo szybko, co może powodować podejrzenia, że jest czerniakiem. Zaleca się więc wycięcie, by nie ryzykować błędnej diagnozy. Jest ono płaskie, ciemnobrązowe, a jego wielkość nie przekracza 1 cm. Lokalizuje się na rękach lub nogach.

Znamię dysplastyczne pojedyncze to z kolei kłopot 5- 8% ludzi rasy białej. W rodzinach może występować także zespół znamion dysplastycznych. Pojawiają się one bowiem na całym ciele, nawet na głowie, pod włosami. Tam najtrudniej je obserwować, a do tego cały czas są drażnione – podczas mycia, czesania itp. Ryzyko rozwoju czerniaka jest w takim przypadku bardzo duże. Zwłaszcza, że znamiona dysplastyczne osiągają nawet 15 mm. Mogą mieć nieregularne kształty, być płaskie lub wypukłe, a także mieć różne kolory. Diagnozuje się je głównie w początkowym okresie życia, pomiędzy 6 miesiącem, a 30 urodzinami. Niekiedy pojawiają się też później. W tym przypadku kontrola powinna być powtarzana nawet co 3 miesiące. Trzeba też bezwzględnie unikać nasłoneczniania.

 

VIDEODERMATOSKOPIA

Jest nieinwazyjną metodą diagnostyki dermatologicznej, służącą do oceny m. in. znamion barwnikowych oraz do wczesnego wykrywania czerniaka złośliwego. Dermatoskopia pozwala odróżnić zmiany barwnikowe od niebarwnikowych, natomiast w przypadku zmian barwnikowych ich monitorowanie i ewentualne wczesne wykrycie transformacji nowotworowej. Uważa się, że dermatoskopia wykazuje 90-95 % czułości wykrywania czerniaka skóry, podczas gdy w badaniu klinicznym wynosi ona do 60%. Najnowocześniejszą tendencją w dermatoskopii jest badanie komputerowe zmian skórnych za pomocą videodermatoskopu, zbudowanego z kamery cyfrowej o dużej rozdzielczości, bazy danych zdiagnozowanych zmian oraz odpowiedniego oprogramowania.
 
Badanie videodermatoskopem 
Badanie polega na oglądaniu znamion skórnych urządzeniem tzw. Videodermatoskopem FotoFinder Medicope.
Jest to badanie całkowicie nieinwazyjne. Aparat przykłada się do powierzchni badanej skóry. Ocena znamion barwnikowych opiera się na obserwacji ich asymetrii, odgraniczenia od otoczenia, różnorodności barw, wielkości i charakterystycznych struktur, które nie są widoczne w badaniu bez użycia dermatoskopu (tzw. smug gałązkowatych, czarnych kropek, ciałek barwnikowych, obszarów bezstrukturalnych, siatki pigmentu).
 
521b2228d8d1d